Wieczorem rozmowa zaczyna się od zwykłej sprawy związanej z codziennymi obowiązkami. Po kilku minutach dotyczy już tego, kto bardziej się stara, kto częściej ustępuje i kto od miesięcy czuje się wyczerpany.
W takich okolicznościach może pojawić się pytanie, czy to już moment, żeby zgłosić się na terapię par i czy sama decyzja o wspólnym spotkaniu ze specjalistą oznacza, że z relacją dzieje się coś szczególnie poważnego. Nie ma jednej granicy, po której terapia staje się konieczna. Pary zgłaszają się z różnymi trudnościami, a te same wydarzenia mogą mieć inne znaczenie w zależności od relacji.
Na czym polega terapia par?
Terapia par koncentruje się na relacji między partnerami. Podczas spotkań omawiane są między innymi powody konfliktów, sposób komunikacji, wzajemne oczekiwania oraz różnice w potrzebach.
Psychoterapeuta pomaga przyjrzeć się temu, jak obie osoby rozumieją te same wydarzenia i w jaki sposób reagują na siebie w trudnych momentach. Nie rozstrzyga, kto ma rację, ani nie wskazuje osoby odpowiedzialnej za problemy.
Cztery sytuacje, w których pary zgłaszają się do psychoterapeuty
1. Kłótnie o wychowanie dzieci
Różnice mogą początkowo dotyczyć konkretnych spraw: korzystania z telefonu, obowiązków domowych, szkoły czy pory powrotu do domu. Same odmienne poglądy na wychowanie nie muszą oznaczać problemów w relacji.
Problem pojawia się wtedy, gdy rozmowy o dziecku coraz częściej zamieniają się we wzajemną ocenę partnerów. Jedna osoba może mieć poczucie, że jej decyzje są podważane, a druga, że jej zdanie nie jest brane pod uwagę. Spór zaczyna wtedy dotyczyć nie tylko wychowania, ale również odpowiedzialności i wspólnego podejmowania decyzji.
Pary mogą rozważać terapię, gdy trudno oddzielić rozmowę o potrzebach dziecka od napięcia między dorosłymi.
2. Kryzys po zdradzie
Zdrada może zmienić sposób, w jaki partnerzy patrzą na siebie i na swoją relację. Nie każda para reaguje na zdradę w taki sam sposób. Niektóre osoby szybko podejmują decyzję o tym, co dalej, u innych przez dłuższy czas pojawiają się sprzeczne emocje i niepewność. Bywa też, że obie osoby chcą pozostać razem, ale mają inne potrzeby i oczekiwania po tym wydarzeniu.
Psychoterapeuta może pomóc partnerom porozmawiać o tym, co się wydarzyło, i o tym, czego obie strony potrzebują, aby zdecydować o dalszej relacji. Taka rozmowa może być szczególnie trudna, gdy po zdradzie pojawia się brak zaufania, napięcie lub milczenie w relacji.
3. Zmiany, które wpływają na związek
Duże zmiany w życiu mogą wpływać na relację i dotychczasowy podział obowiązków. Narodziny dziecka, choroba, utrata pracy czy przeprowadzka często wymagają od partnerów dostosowania się do nowej sytuacji.
Nie każda taka zmiana prowadzi do problemów w związku. Trudność może pojawić się wtedy, gdy partnerzy mają inne oczekiwania albo nie potrafią ustalić, jak w nowych warunkach dzielić obowiązki i podejmować decyzje.
Terapia może pomóc partnerom porozmawiać o tych zmianach, ich potrzebach i oczekiwaniach.
4. Relacje z rodzicami i bliskimi
Napięcia w związku mogą dotyczyć relacji z rodzicami i innymi bliskimi osobami. Powodem sporów bywa częstotliwość spotkań, sposób spędzania świąt, udzielanie pomocy rodzinie czy jej wpływ na wspólne decyzje.
Dla jednej osoby bliski kontakt z rodzicami może być czymś naturalnym, a druga może oczekiwać większej niezależności i wyraźniejszych granic. Z czasem drobne nieporozumienia mogą przerodzić się w powtarzające się konflikty.
Specjalista może pomóc partnerom przyjrzeć się temu, jak każde z nich postrzega rolę rodziny w ich wspólnym życiu, oraz wypracować zasady dotyczące kontaktów z bliskimi i podejmowania wspólnych decyzji.
Kiedy wspólna terapia nie jest właściwą formą pomocy
Przy przemocy fizycznej, psychicznej lub ekonomicznej wspólna terapia nie jest zalecaną formą pomocy, ponieważ wymaga poczucia bezpieczeństwa obu osób. W sytuacji zagrożenia warto przede wszystkim szukać pomocy, która pozwoli zadbać o bezpieczeństwo.
Jak wygląda pierwsze spotkanie pary z psychoterapeutą?
Pierwsze spotkanie zazwyczaj ma charakter konsultacyjny. Psychoterapeuta może zapytać parę o powód zgłoszenia, aktualną sytuację oraz o to, jak każda z nich rozumie trudność, z którą przychodzą. Partnerzy nie muszą wcześniej uzgadniać wspólnej wersji wydarzeń – ważne, aby każda osoba mogła przedstawić własną perspektywę.
Pierwsza wizyta u psychoterapeuty może obejmować również pytania dotyczące ważnych wydarzeń w historii związku, wcześniejszych prób poradzenia sobie z obecną sytuacją oraz oczekiwań wobec wspólnych spotkań.
Co zrobić, gdy tylko jedna osoba chce iść na terapię?
Zdarza się, że potrzebę terapii widzi tylko jedna osoba. Druga może mieć wątpliwości, nie uważać jej za potrzebną albo nie chcieć rozmawiać o relacji w obecności psychoterapeuty.
Terapia par wymaga udziału obu osób. Jeśli jedna z nich nie chce uczestniczyć, możliwa jest psychoterapia indywidualna, podczas której można pracować nad własnymi doświadczeniami, reakcjami, granicami i decyzjami dotyczącymi relacji.
Taka praca nie służy jednak przekonywaniu partnera do terapii.
Czy istnieje właściwy moment na terapię par?
Decyzja o rozpoczęciu terapii par może pojawić się na różnych etapach relacji i z różnych powodów. Dla jednej pary punktem wyjścia będzie konkretne wydarzenie, dla innej trudność związana z podejmowaniem wspólnych decyzji, zmianą życiową albo różnicami w oczekiwaniach. Nie ma jednego momentu, który można uznać za właściwy dla wszystkich związków. Znaczenie ma przede wszystkim to, czego dotyczy trudność i jak obie osoby rozumieją swoją obecną sytuację.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy trzeba przyjść na pierwsze spotkanie razem?
Tak. Terapia par jest formą pracy z dwiema osobami pozostającymi w relacji, dlatego w pierwszym spotkaniu uczestniczą oboje partnerzy.
Ile zwykle trwa terapia par?
Nie ma jednej liczby spotkań odpowiedniej dla wszystkich par. Niektóre procesy mogą obejmować kilkanaście sesji, inne trwać dłużej.
Czy pójście na terapię oznacza, że związek jest nieudany?
Nie. Zgłoszenie się na terapię nie oznacza, że relacja jest nieudana. Pary korzystają z tej formy pomocy z różnych powodów – gdy pojawiają się powtarzające się konflikty, trudność w porozumieniu, ważna zmiana w życiu albo temat, z którym trudno poradzić sobie samodzielnie.